tháng 8 01, 2018 ĐÀO NHÂN THỪA KHÍ THANG (Thương hàn luận)

1-Thành phần:

-    Đào    nhân           :           12-16g

-    Quế chi                 :           4-8g

-    Mang tiêu             :           4-8g

-    Đại hoàng             :           6-12g

-    Chích Thảo          :           4-8g

2- Cách dùng: Sắc nước uống, 1 thang chia 3 lần trong ngày.

3- Tác dụng: Hoạt huyết trục ứ.

4- Giải thích bài thuốc:

 Bài này chủ yếu trị chứng huyết ứ súc kết ở hạ tiêu, triệu chứng thường thấy là bụng dưới đầy đau, đại tiện phân sắc đen mà tiểu tiện bình thường. Trong bài vị Đào nhân hoạt huyết phá ứ là chủ dược, Đại hoàng thanh nhiệt tiêu tích qua dường đại tiện (công hạ), Quế chi thông huyết mạch, Mang tiêu nhuyễn kiên tán kết phối hợp với Đào nhân, Đại hoàng có tác dụng công hạ, chích Thảo điều hòa các vị thuốc.

5- Ứng dụng lâm sàng:

 Bài thuốc chủ yếu trị chúng huyết ứ nội kết d hạ tiều, hoặc sau khi tốn thương do ngã va chạm gây nên huyết ứ bên trong, đại tiện táo bón phân đen, bụng dưới đau nhói miệng khát, phát sốt, mạch sóc gia Xích thược, Tam thất để tăng cường hoạt huyết khu ứ.

Bài thuốc dùng chữa chứng đau kinh, kinh nguyệt không đều có thể gia thêm Đương qui, Hồng hoa, Hương phụ chế để điều kinh hoạt huyết. Trường hợp sau khi đẻ bụng dưới đau nhói gia Bồ hoàng, Ngũ lỉnh chi dể hoạt huyết giảm đau. Trường hợp sốt chảy máu cam hoặc nôn ra máu đen (nhiệt lộng huyết hành) ngực tức khó chịu gia Sinh địa, Mao cản, Nhọ nồi để lương huyết chỉ huyết, có thể dùng bài này trong trường hợp phụ nữ sau khi đẻ sót nhau, thai ở tử cung xuất huyết khó cầm. Có báo cáo lâm sàng dùng bài thuốc này kết hợp bài Mẫu đơn bì thang (Qui vĩ, Xích thược, Đơn bì, Diên hồ sách, Nhục quế, Xuyên ngưu tất, Tam lang, Nga truật, Hương phụ, Cam thảo) trị có thai ngoài tử cung có kết quả tốt.

Phụ phương:

 1. Hạ ứ hụyết thang (Kim quĩ yếu lược) Đại hoàng 8-12g, Đào nhân 8-12g, sắc nước uống với rượu. Tác dụng công hạ huyết ứ, chủ trị chứng phụ nữ dau do huyết ứ nội kết sau lúc đẻ hoặc tắt kinh.

2. Quế chi phục linh hoàn (Kim quĩ yếu lược) gồm chi, Phục linh, Đơn bì, Đào nhân lượng bằng nhau tán bội mịn luyện mệt làm hoàn mỗi lần uống 2-5g, ngày 2-3 lần. Tác dụng hoạt huyết hóa ứ tiêu kết chủ trị các chứng phụ nữ đau bụng dưới có hòn cục ấn dau hoặc phụ nữ kinh nguyệt ít, tắt kinh bụng đầy đau, hoặc trường hợp đẻ khò, thai chết lưu...