tháng 8 01, 2018 QUI TỲ THANG (Tế sinh phương)

1- Thành phần:

 - Nhân sâm hoặc Đảng sâm                       :           12g

 -  Phục thần                                      :           12g

 - Toan táo nhân sao                                    :           12-20g

 - Viễn chí                                          :           4-6g

 - Táo                                                  :           2-3 quả

 - Hoàng kỳ                                        :           12g

 - Mộc hương                                     :           4g

 -  Sinh khương                                 :           3 lát

 - Bạch truật                                                  :           12g

 - Long nhãn nhục                            :           12g

 - Đương qui                                      :           8-12g

 - Chích thảo                                     :           4g

2- Cách dùng: Sắc nước uống. Có thể hòa với mật làm thành hòan mồi lần uống 8-12g.

3- Tác dụng: Kiện tỳ dương tâm, ích khí bổ huyết.

4- Giải thích bài thuốc:

Bài này gồm 2 bài TỬ QUÂN TỬ THANG và ĐƯƠNG QUI BỔ HUYẾT THANG gia Long nhãn nhục, Toan táo nhân, Viễn chí, Mộc hương, Đại táo là 1 bài thuốc thường dùng để trị chúng tâm tỳ hư tốn. Trong bài các vị Sâm, Linh, Truật, Thảo (tứ quân) bổ khí kiện tỳ để sinh huyết là chủ dược, Đương qui, Hoàng kỳ bổ khí sinh huyết, Long nhãn, Táo nhân, Viễn chí dưỡng tâm an thần, Mộc hương lý khí ôn tỳ, Sinh khương, Đại táo điều hòa vinh vệ. Các vị thuốc hợp lại có tác dụng ích khí kiện tỳ bố huyết dưỡng tâm.

 5- Ứng dụng lâm sàng;

Bài này chủ yếu trị các bệnh suy nhược có hội chứng bệnh lý tâm tỳ lưỡng hư, khí huyết bất túc sinh ra các triệu chứng mất ngủ chán ăn, hay quên, tỉm hồỉ hộp, cơ thể mỏi mệt, sắc mặt vàng bủng, môi lưỡi nhợt, mạch yếu thường gặp trong các chúng sụy nhược cơ thể, suy nhược thần kinh. Trường hợp xuất huyết trong bệnh loét dạ dày tá tràng có hội chúng khí huyết bất túc có thể dùng bài này để chen, bỏ các vị Mộc hương, Viễn chí gia A giao, Địa du, Trắc bá diệp sao, Hoa hòe để tăng cường tác dụng chỉ huyết. Trường hợp phụ nữ kinh kéo dài hoặc sanh nhiều cơ thể suy nhược hoặc| sau khỉ mắc bệnh thời kỳ hồi phục ăn ngủ không ngon cơ thể hư nhược đều có thể dùng bài này chữa có kết quả.

 Phụ phương:

 Dưỡng vinh quy tỳ thang (Hải Thượng Y tôn Tâm lĩnh) gồm các vị: Thục địa 20-30g, Táo nhân 4g, Phục linh 6g, Ngưu tất 8g, Mạch môn 8g (sao với gaọ), Bạch truật 12g, Bạch thược 4-8g, Ngũ vị 6-8g, Nhục quế 3-4g. Tác dụng (theo sách) chữa tất cả các chúng lao thương phát sốt ho, thổ huyết, hâm hấp sốt, biếng ăn, mỏi mệt, mạch thốn hồng, xích nhược, đây là bài thuốc chủ yếu chữa khí huyết hư tổn.

 Đại bổ tâm tỳ khí huyết phương (Hải Thượng Y tôn Tâm lĩnh) gồm các vị: Táo nhân, Đương qui, Bạch truật, Bạch thược, Phục thần, Nhân sâm, Viễn chí, Nhục quế, Ngữ vị (Tác giả không ghi liều lượng), sắc nước uống khi còn ấm. Chủ trị chúng nguyên khí đại hư, đột nhiên ngã lăn ra, sinh ra chúng thoát nên uống bài này cùng với Bát vị hoàn để vừa bổ thủy hỏa để sinh khí vừa bổ âm để sinh huyết.