tháng 8 01, 2018 MẠCH MÔN ĐÔNG THANG (Kim quỹ yếu lược)

-  Mạch môn              :                       12-24g

- Đảng sâm                :                       12-16g

- Bán hạ (chế)                       :                       8-10g

- Gạo tẻ                      :                       20-40g

- Đại táo                     :                       4 quả

- Cam thảo                 :                       4g

2- Cách dùng: Sắc nước uống.

3- Tác dụng: Ích vị sinh tân, giáng nghịch hạ khí.

4 - Giải thích bài thuốc:

Bài thuốc chủ trị chúng Phế nuy do vị tân dịch bất túc, hư nhiệt gây nên, thường có triệu chứng ho đàm dãi rất nhiều, khí suyễn khó thở, họng khô miệng táo, lưỡi đỏ khô ít rêu, mạch hư sác. Do đó phép chữa à ích vị sình tân giáng khí nghịch. Trong bài thuốc Mạch môn thanh vị hư nhiệt mà sinh tân dịch là chủ dược. Sâm, Cam, Táo, Gạo tẻ có tác dụng ích vị khí sinh âm dịch làm cho tân dịch có thể dưỡng dược Phế âm, Bán hạ khai thông vị khí, giáng khi nghịch hóa đàm dãi. Cam thảo dùng sống có tác dụng thanh nhiệt lợi yết hầu. Các vị thuốc cùng dừng có tác dụng dưỡng vị, nhuận phế giáng hư hỏa, lợi yết hầu làm cho ho khó thở tự khỏi.

5- Ứng dụng lâm sàng:

Đây là bài thuếc chủ yếu trị phế nuy thuộc hội chứng âm hư. Nếu tân dịch tổn thương nặng gia thêm Sa sâm, Ngọc trúc dể dưỡng phế vị tư âm sinh tân. Nếu có triều nhiệt (sốt về chiều) gia Ngân sài hồ, Địa cốt bì. Bài thuốc có thể dùng chữa loét dạ dày, hành tá tràng thuộc thể âm hư có các triệu chứng vùng thượng vị nóng đau, miệng khô, đại tiện táo bón, lưỡi đỏ ít rêu, gia thêm Thạch hộc, Bạch thược, rễ Lúa nếp, Mai mực để dưỡng âm chỉ thống. Trường hợp phế nuy thuộc chúng hư hàn không nên dùng bài này.