tháng 8 01, 2018 HÀ NHÂN ẨM (Cảnh Nhạc Toàn Thư)

1- Thành phần:

 -          Hà thủ ô         :           12-20g

-           Đương qui      :           8-12g

-           Nhân sâm       :           4-8g

-           Trần bì                       :           4-8g

2- Cách dùng: sắc nước uống thêm 3 lát Gừng hoặc thêm rượu.

1-     Tác dụng: Bổ khí huyết, trị hư ngược.

2-     Giải thích bài thuốc:

Trong bài thuốc vị Hà thủ ô bổ can thận ích tinh huyết, dưỡng âm không gây nê trệ, hòa dương không gầy khô táo. Nhân sâm ích khí, 2 vị thuốc có tác dụng song bổ khí huyết đều là chủ dược. Đương qui dưỡng huyết hòa vinh, Trần bì, Sinh khương lý khí hòa trung. Bài thuốc có tác dụng trị chứng hư ngược, khí huyết hư.

5- Ứng dụng lâm sàng:

Lúc dùng bài thuốc trị bệnh sốt rét lâu ngày khí huyết hư nhược, nếu tỳ khí hư gia Bạch truật, chích Thảo bổ tỳ khí, nếu lách to gia Miết giáp để nhuyễn kiên, ngoài ra tùy tình hình bệnh lý có thể gia Hoàng kỳ bổ khí, Ô mai liễm âm.

Tiểu kết: Những bài thuốc hòa giải gồm có 9 bài chính chia ra thuốc hòa giải thiếu dương, điều hòa can tỳ, điều hòa trương vị và bài thuốc trị sốt rét.

1- Hòa giải thiếu dương: 2 bài thuốc Tiểu sài hồ thang, Hao cầm thanh dởm thang đều có tác dụng hòa giải thiếu dương trong đó bài Tiểu sài hồ thang chuyên trị chứng thiếu dương có kiêm trung khí hư. Bài Hao cầm thanh đởm thang có tác dụng than dởm lợi thấp là chính dồng thời có thế hòa vị hóa đàm, chuyên trị chứng thiếu dương nhiệt nặng kiêm có đàm thấp.

2- Điều hòa can tỳ: Các bài thuốc Tứ nghịch tán, Tiêu dao tán, Thông tả yếu phương đều có tác dụng điều hòa can tỳ, trị những chứng bệnh do can tỳ bất hòa gây nên trong đó bài Tứ nghịch tán có tác dụng giải uất tả nhiệt, chủ trị chứng chân tay quyết nghịch do dương khí uất ở trong bụng, đau do can tỳ bất hòa khí uất. ở trong bài Tiêu dao tán có tác dụng điều hòa can tỳ dưỡng huyết kiện tỳ chuyên trị chứng can uất, huyết hư gây nên ngực sườn đau tức mệt mỏi chán ăn còn bài Thông tả yếu phương chủ yếu bình can bổ tỳ, chủ trị chứng bụng đau tiết tả do Can vượng tỳ hư.

3- Điều hòa trường vị: Bài Bán hạ tả tâm thang là bài thuốc chính điều hòa trường vị chủ trị các chứng hàn nhiệt thác tạp, thăng giáng mất điều hòa, sinh ra nôn, đau bụng tiêu chảy.

4- Trị sốt rét: Bài Thất bảo tán chuyên trị chứng sốt rét đàm thấp nặng, khí trệ bụng đầy, bài Đạt nguyên ẩm trị chứng sốt rét sốt cao sợ lạnh thấp nhiệt nặng, bứt rứt đau đầu, ngực tức buồn nôn, bài Hà nhân ẩm chủ yếu trị chứng sốt rét lâu ngày không dứt khí huyết hư (hư ngược).